JOLAS-AROAK

Hurrengo hiru puntu hauek, haurrek beraien bilakaeran izaten dituzten jolas-aroak dira, denok dakigu haurrak handitzen eta nagusitzen doazela eta beraien ohiturak eta nahiak aldatuz joaten direla.


1-. Adin horretako haurraren jolasak, alde batetik bestera mugitu eta gauza berriak bilatzeak sortzen dion gozamenaz gain, helburu zehatzen bat ere izan ohi du. Neskato-mutikoek helduaren portaera errepikatzen dute, errealitatetik datuak hartzen dituzte, eta imitazio-jolasean aritzen dira. Horrela, hartxintxarrak, egur-zotzak, paperorriak... salerosketarako gozoki edo barazki bihurtzen dituzte, adibidez. Jolas sinbolikoa errealitatearen eta fantasiaren arteko mugan dago. Garai honen bukaera aldean, jolasa gero eta sozialagoa izango da, hau da, nagusiki bakarrik jolastetik taldean jolastera pasatzen dira, eta jolasak arautzeko eta ordenatzeko joerasortzen zaie berez.


2-. Haurra besteren ikuspuntua ulertzeko gai da, eta elkartasunaren eta elkarlaguntzaren oinarriak sortzen dira. Autonomia areagotu egiten da, eta helduekiko menpekotasunetik jolaseko lagunekiko berdintasunera igarotzen da. Umeek nortasuna indartzeko beharra dute, eta,ondorioz, sexu berekoekin ibiltzen dira, mutikoak mutikoekin eta neskatoak neskatoekin.


3-. Haurrak mugimenduaren kontrola bereganatzen du. Mugimenduak behin eta berriro errepikatuz ibiliko da. Ingurunea bizi nahi du, dena ukitu, dena ikusi, usaindu eta entzun. Errepikatze horretatik datorkio sekulako bizipoza. Hasieran, amari oso lotua dagoen arren, garai horren amaieraren inguruan hizketan hasten da, eta fikzio- eta imitazio-jolasetan murgiltzen.

Jolasaren definizioa eta ezaugarriak

Jolasa egoera bat da eta umeek beren denbora gehiena horretan ematen dute. Huizingaren ustez, "jolasa ekintza bluntario bat da, interes materialik gabekoa eta denbora eta espazio zehatz batetan ematen dean; askatasunez jarritako arau batzuk bete behar dituena, ekintzan bertan helburua duena eta tentsio eta pozez beteriko sentimenduak sortarazten dituena".

Jolasaren bidez norbere burua eta besteena ezagutuz joango da umea, giza harremanak sortuko dira, motrizitatea landuko da, hiztegia aberastuko da, balore ezberdinak ikasiko ditu...hau da, jolasa, heldutasunera heltzeko bide bat da.

Jolasaren ezaugarrietako batzuk hurrengoak dira:
· Askea: ez da inposatukoa, norberak aukeratutakoa baizik, boluntarioa.
· Intrintsekoki motibatua: ez dauka helburu jakinik, gozamenera ez bada. Ekintzetan aritzeko desioa.
· Apartekoa: ohiko bizimodutik kanpokoa.
· Atsegina.
· Ekintza bat da.
·Irreala: fikzioa izaten da nagusi.
· Arauak dauzka.
· Denboran, espazioan eta parte hartzailearen egoeretan mugatua.
· Komunikatiboa.
· Bapatekoa: ez da zertan aurretik bere funtzionamendua jakin behar.
· Unibertsala: toki guztietan jolasten da.
· Errepikorra.
· Errealitatearekin harremanetan jartzeko modu bat da.

Baina jolasean aritzeko baldintza batzuk eman behar dira, ezin da edozein mometutan jolastu ezta edozein egoeratan ere:
· Denboraren aldetik esan beharra dago, jolasten denean ez dela etenik egon behar eta horretan aritzeko denbora nahikoa utzi behar da, batez ere adin txikiko umeen kasuan.
· Espazioari dagokionez, hauxe, jolaserako egokitua egon behar da, eta eroso jolasteko modukoa izan behar da.